Wat is de oorzaak van verhoging van kosten voor water op jouw rekening?
Drive werd onlangs gebeld om advies inzake de enorm stijgende om rekening gebrachte kosten op de rekening van een waterbedrijf aan een ondernemer van Drive. Hij verbaasde zich zeer over deze plotselinge stijging en vroeg mij of dit zomaar kon.
Lisanne Henneveld: “We zijn in Nederland (waterland) niet gewend om in schaarste van water te denken en vinden water al snel duur. In vergelijking met andere landen in Europa zijn wij als Nederland echter goedkoop. Maar ik begrijp dat de ondernemer zich verbaast dat de tariefsverhoging niet meer geleidelijk gaat. Echter, de waterbedrijven mogen geen winst of verlies maken en moeten zich houden aan wettelijke regels.
De stijgende kosten voor drinkwater worden voornamelijk veroorzaakt door noodzakelijke miljardeninvesteringen van drinkwaterbedrijven in de infrastructuur en het zuiveringsproces, in combinatie met stijgende operationele kosten.
De belangrijkste redenen op een rij:
- Forse investeringen in infrastructuur: Er is grootschalig onderhoud en vervanging nodig van het ondergrondse leidingnet om lekkages en storingen te voorkomen.
- Complexere waterzuivering: Grond- en oppervlaktewater raken steeds meer vervuild door stoffen als PFAS, medicijnresten en landbouwbestrijdingsmiddelen. Hierdoor is er geavanceerdere en duurdere zuiveringstechnologie nodig om het water drinkbaar te houden.
- Klimaatverandering en bevolkingsgroei: Door de bevolkingsgroei stijgt de watervraag. Tegelijkertijd zorgen droogte, verzilting en piekbuien voor uitdagingen, waarvoor waterbedrijven nieuwe opslag- en zuiveringsmethoden moeten ontwikkelen.
- Stijgende bedrijfskosten en inflatie: Net als in andere sectoren zorgen inflatie, duurdere bouwmaterialen en hogere personeelskosten voor prijsstijgingen. Drinkwaterbedrijven zijn wettelijk verplicht om zonder winstoogmerk te werken en berekenen deze gestegen kosten direct door in het tarief.
- Belastingwijzigingen: De overheid stimuleert waterbesparing en past de Belasting op Leidingwater (BoL) aan.
De prijs van drinkwater
De hoogte van een drinkwaterrekening hangt af van het gebruik: wie meer gebruikt, betaalt ook meer. Toch wordt de prijs van drinkwater door meer bepaald dan alleen het gebruik. Achter het tarief zit een combinatie van kosten voor productie en levering, belastingen en wettelijke regels.
Wat is de prijs van drinkwater in Nederland?
In 2026 bedraagt
het gewogen gemiddelde drinkwatertarief in Nederland € 2,05 per kubieke meter exclusief belastingen en € 2,71 per kubieke meter inclusief belastingen. De tarieven verschillen per drinkwaterbedrijf en variëren, exclusief belastingen, tussen € 1,75 en € 2,71 per kubieke meter.
De prijs die een gebruiker betaalt bestaat dus uit twee onderdelen: het tarief dat het drinkwaterbedrijf rekent voor levering van drinkwater en de belastingen die door de overheid worden geheven.
Onderdelen drinkwatertarief
Het drinkwatertarief dat een drinkwaterbedrijf rekent voor levering van drinkwater bestaat uit een combinatie van een vast bedrag per aansluiting en een variabel bedrag dat afhankelijk is van het waterverbruik. Het vaste deel, het zogenoemde vastrecht, draagt bij aan de dekking van kosten die onafhankelijk zijn van het daadwerkelijke watergebruik, zoals infrastructuur en aansluitingen. Het variabele deel hangt samen met productie en levering per kubieke meter water .
Belastingen en heffingen op drinkwater
Bovenop het drinkwatertarief worden verbruiksbelastingen in rekening gebracht. Dit zijn de Belasting op Leidingwater (BoL) en de btw. In 2026 bestaat gemiddeld 75,1% van de drinkwaterprijs uit kosten van het waterbedrijf en 24,9% uit belastingen.
De Belasting op Leidingwater (BoL) bedraagt in 2026 € 0,437 per kubieke meter. Daarnaast wordt 9% btw geheven over zowel het drinkwatertarief als de belasting op leidingwater. Ook provinciale grondwaterheffingen kunnen deel uitmaken van de tarieven. Deze heffing is gemiddeld 1-2 cent per m3. Gebruik onder de 50.000 m3 per jaar is hiervan vrijgesteld.
Ik hoop dat door het bovenstaande meer duidelijk is geworden en dat we de komende jaren voorbereid zullen moeten zijn op verhogingen. Mochten er nog vragen zijn, mail naar Lisanne Henneveld via
lisanne@drivenederland.nl of bel met het Drive secretariaat.