Accijnsverschillen kosten Nederlandse tankstations, winkels en horeca miljarden aan omzet

EIBERGEN/GROENLO, 4 september 2026

Nederlandse accijnzen en belastingen zorgen ervoor dat steeds meer consumenten hun aankopen in Duitsland en België doen. Vooral tankstations in de grensregio voelen de gevolgen direct. Brandstof is het product dat het vaakst over de grens wordt gekocht, waarna consumenten daar ook boodschappen doen, verzorgingsproducten kopen en horeca bezoeken. Daarmee verdwijnen niet alleen liters brandstofverkoop, maar complete bestedingen uit de Nederlandse economie.

Nieuw onderzoek van Panteia en Kieskompas laat zien dat in grensgemeenten:

• 72 procent van de consumenten minimaal één keer per maand speciaal naar België of Duitsland gaat om aankopen te doen.
• Voor 88 procent is de lagere prijs de belangrijkste reden.
• Van de grensoverschrijdende kopers koopt 74 procent brandstof in België of Duitsland;
• In grensgemeenten loopt dit zelfs op tot 89 procent.

Volgens Martin van Eijk, voorzitter van Drive Nederland, zijn de gevolgen al jaren zichtbaar.

“We zien bij brandstof maar ook bij tabak hetzelfde mechanisme. Je kunt de accijns steeds verder verhogen, maar als de consument vervolgens in België of Duitsland koopt, ontvangt Nederland helemaal geen accijns en geen btw. En de ondernemer raakt ook de omzet kwijt.”

Ook de schatkist merkt de gevolgen. Voor 2025 rekende het Rijk op € 3,38 miljard aan tabaksaccijns, maar uiteindelijk kwam slechts € 2,55 miljard binnen. Dat betekent een tegenvaller van € 830 miljoen. Het ministerie van Financiën wijst daarbij onder meer op de sterke terugval van de Nederlandse verkopen en de groei van aankopen over de grens.

Voor tankstations is de impact extra groot. Bij diesel is de Nederlandse afzet de afgelopen jaren met bijna 2 miljard liter teruggelopen. Niet iedere verdwenen liter is het gevolg van grensverkeer, maar het onderzoek bevestigt dat prijsverschillen een belangrijke rol spelen in de keuze waar consumenten tanken.

De gevolgen beperken zich bovendien niet tot de grensstrook. Het onderzoek laat zien dat inmiddels 80 procent van de ondernemers omzet misloopt door grenswinkelen. In grensgemeenten schat 49 procent het omzetverlies zelfs op meer dan 10 procent. Daarnaast verwacht 91 procent van de ondernemers dat het verdwijnen van winkels, horeca en tankstations de leefbaarheid van grensregio’s aantast.

Drive Nederland waarschuwt dat hierdoor ook investeringen in de energietransitie onder druk komen te staan. Tankstations moeten de komende jaren miljoenen investeren in laadinfrastructuur, duurzame brandstoffen en nieuwe mobiliteitsdiensten. Wanneer omzet structureel naar het buitenland weglekt, wordt het steeds moeilijker om die investeringen rendabel te maken.

Opvallend genoeg willen consumenten die bestedingen vaak liever in Nederland doen. 65 procent geeft aan liever in Nederland te kopen en 66 procent zegt vaker in Nederland te zullen besteden wanneer de prijsverschillen met België en Duitsland kleiner worden. Volgens Martin van Eijk zou dat het uitgangspunt moeten zijn voor toekomstig beleid.

“Nederland hoeft niet de goedkoopste te zijn. Maar als twee derde van de consumenten aangeeft weer vaker in Nederland te kopen bij kleinere prijsverschillen, moet je je afvragen waar het fiscale optimum ligt. Een hoog accijnstarief is geen succes als steeds meer belastbare omzet in het buitenland terechtkomt.”

Drive Nederland roept het kabinet daarom op om bij toekomstige accijns- en belastingmaatregelen niet alleen naar de opbrengsten te kijken, maar ook naar de gevolgen voor ondernemers, werkgelegenheid, leefbaarheid en belastinginkomsten.

Neem voor meer informatie contact op met Martin van Eijk: martin@drivenederland.nl of met André Braakman: andre@drivenederland.nl