Lessen van de AH hack: deel 2

Vorige week gaf Drive tips over cybersecurity op het tankstation in verband met de grote hack bij Albert Heijn. Maar er is meer nog te adviseren over specifiek het tankstation.  

De Nederlandse Cyberbeveiligingswet (Cbw), die sinds 15 augustus 2026 van kracht is, stelt strenge eisen aan vitale sectoren. Belangrijk om te weten is dat een individueel tankstation vrijwel nooit rechtstreeks wettelijk plichtig is. De wet richt zich primair op de moederorganisaties (de grote exploitanten of olie- en energiemaatschappijen die de brandstof- en laadketens beheren). Maar via de wettelijke ketenverantwoordelijkheid (zorgplicht) sijpelen de eisen rechtstreeks door naar de werkvloer van elk tankstation. De specifieke impact van de wet is opgebouwd rond de drie pijlers. 

EV-Laadpalen  

Laadinfrastructuur valt onder de sector Energie. Omdat een gecoördineerde hack op duizenden laadpalen het landelijke stroomnetwerk kan ontregelen, gelden hier vanuit de Cbw-gedachte de strengste eisen. Er gelden aangescherpte, specifieke eisen voor de communicatieprotocollen (zoals het Open Charge Point Protocol). De laadpaal mag geen ‘open deur’ zijn naar het energienetwerk.  

De systemen die het opladen regelen (en verbonden zijn met de netbeheerder) moeten volledig digitaal geïsoleerd (gesegmenteerd) zijn van de rest van het tankstation.  

Onbemande pompen  

Onbemande stations draaien volledig op automatisering: pompaansturing, automatische tankmeting (ATG) en de betaalterminal (Outdoor Payment Terminal). Onder Artikel 21 van de Cbw moeten exploitanten de risico’s in hun toeleveringsketen beheersen. Dit betekent dat de softwareleveranciers die op afstand onderhoud plegen aan onbemande pompen aan strenge beveiligingseisen moeten voldoen. Toegang voor monteurs op afstand moet beveiligd zijn met strenge multifactorauthenticatie (MFA). Bovendien moet het netwerk zo zijn ingericht dat als één pompterminal wordt gehackt, de overige pompen of hoofdsystemen buiten schot blijven. 

De bemande shop 

Hoewel een fysieke winkel op zichzelf geen vitale infrastructuur is, vormt de shop digitaal gezien vaak het grootste risico omdat hier mensen werken (menselijke fouten) en er veel verschillende systemen samenkomen (Wi-Fi, Point of Sale, camerabewaking). De Cbw verplicht besturen en managers om trainingen te volgen. Vertaald naar de werkvloer betekent dit dat shopmedewerkers getraind moeten worden in cyberhygiëne (bijvoorbeeld het herkennen van phishing of vreemde USB-sticks). 

Het kassasysteem en de pinautomaten in de shop moeten op een apart, beveiligd netwerk draaien, volledig los van het gasten-Wi-Fi netwerk en de IoT-apparatuur (zoals slimme koelkasten of digitale menuborden).  

Incidenten die de brandstof- of stroomlevering ernstig verstoren, moeten binnen 24 uur gemeld worden aan de toezichthouder (zoals de Inspectie Leefomgeving en Transport – ILT).