SOL en elektrisch laden

SOL is een programma dat zich richt op het realiseren van grootschalige laadinfrastructuur langs het Rijkswegennet, waarmee tankstations transformeren in ‘energy hubs’ om te voldoen aan de groeiende vraag naar elektrisch laden.

Drive ziet dit als een noodzakelijke ontwikkeling om de positie van tankstations langs Rijkswegen te behouden, aangezien de traditionele brandstofverkoop op de lange termijn onder druk staat en de vraag naar elektrisch laden toeneemt. Maar Drive heeft ook zorgen over de praktische uitwerking en de door werking naar het onderliggende wegennet. Wordt SOL een voorbeeldprogramma? 

Toekomstvaste aansluiting

Vaak gebeurt het aanvragen van netcapaciteit voor snelladen op verzorgingsplaatsen nog op initiatief van de exploitant zelf. Echter, er wordt vaak niet méér aangevraagd dan de exploitant gedurende de looptijd verwacht nodig te hebben. Een zwaardere aansluiting is immers kostbaarder. Daarentegen worden er uiteindelijk meer kosten gemaakt dan wanneer er in één keer een ‘toekomstvaste’ aansluiting gerealiseerd zou zijn. Dit leidt tot inefficiëntie en vraagt om een oplossing!  

Naarmate de vraag naar elektriciteit groeit moet de grond vaker open, omdat netcapaciteit steeds in stapjes verzwaard (aangevraagd) wordt door opeenvolgende exploitanten. Hierbij is er sprake van kapitaalvernietiging. Kabels die qua levensduur niet aan vervanging toe zijn, worden vervangen door nieuwe zwaardere kabels. Bovendien wordt de schaarse capaciteit van de netbeheerder op deze manier niet efficiënt benut. Het programma ‘Stopcontact op Land’ (SOL) heeft als doel om een aanpak voor een efficiënte uitrol van deze toekomstvaste collectieve netaansluitingen voor snelladen bij verzorgingsplaatsen langs autosnelwegen te ontwikkelen. In 2023/2024 werd met het programma begonnen, waarbij op basis van 5 pilotlocaties moet worden geleerd hoe dergelijke stopcontacten zo efficiënt mogelijk gerealiseerd kunnen worden.  

Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) 

Het “Pilot- en Leerprogramma Stopcontact op Land” is een initiatief van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) en de Rijksoverheid om zware stroomaansluitingen (6-10 MW) te realiseren op zo’n 15 verzorgingsplaatsen langs het Nederlandse hoofdwegennet. Het doel is de stijgende vraag naar laadcapaciteit voor (vracht)auto’s in 2030-2050 te faciliteren en te voldoen aan Europese AFIR-verplichtingen.  

Deze Europese Alternative Fuel Infrastructure Regulation (AFIR), van kracht sinds 13 april 2024, verplicht lidstaten om de infrastructuur voor alternatieve brandstoffen (zoals laadpalen en waterstoftankstations) snel uit te breiden. Het doel is een dekkend, gebruiksvriendelijk netwerk langs Europese snelwegen (TEN-T) te creëren, met duidelijke betalingsmogelijkheden, prijstransparantie en verplichte laadvermogens. En verder het wegnemen van actieradiusvrees (de angst of stress bij bestuurders van elektrische auto’s dat de accu leeg raakt voordat de bestemming of een laadpaal is bereikt) en het bevorderen van elektrisch rijden en alternatieve brandstoffen in heel Europa. Vanaf 2025/2026 moeten er namelijk snelladers (minimaal 400 kW tot 600 kW) om de 60 km langs het TEN-T kernnetwerk beschikbaar zijn. 

Programma SOL

Het programma SOL moet zorgen voor voldoende energievoorziening op verzorgingsplaatsen (benzinestations) voor de elektrificatie van wegvervoer. Het programma (gestart in 2023) leert door middel van pilots hoe netaansluitingen het best gerealiseerd kunnen worden, ook in combinatie met energieopwekking (zon/wind) en waterstof. Het kabinet investeert € 65,5 miljoen in deze toekomstbestendige aansluitingen. Rijkswaterstaat en het Rijksvastgoedbedrijf zijn hierin leidend om het hoofdwegennet te verduurzamen.  

Het programma is volgens de Rijksoverheid essentieel voor het behalen van de klimaatdoelen en een toereikend laadnetwerk voor de verwachte groei naar 2 miljoen elektrische auto’s in 2030. De uiteindelijke resultaten komen samen in de “Aanpak Stopcontact op Land. Zie   Stopcontact op Land | Stopcontact op Land 

Conclusie

Lisanne Henneveld: “Er zijn nog wel onduidelijkheden over de praktische uitwerking met vragen zoals hoe gaat dat bij het einde van de vergunning? Maar in het nieuwe beoogde systeem van verzorgingsplaatsen met 3 soorten kavels (laden, gemakswinkel en motorbrandstoffen) wil de overheid dit zelf regelen en in de hand houden. Ik vraag mij echter af hoe dit wellicht gaat doorwerken naar het onderliggende wegennet waar ook tankstations op provinciale en gemeentelijke grond liggen. Daarom is het belangrijk om dit project goed te volgen.” 

Heb je aanvullende vragen dan kun je contact opnemen met Lisanne Henneveld via lisanne@drivenederland.nl of bel met het secretariaat.